Ostatnio: nigdy

Darmowe galerie dla serwisów aukcyjnych

Przesłanki:

1. Termin średni musi być co najmniej raz rozłożony.

2. Co najwyżej jedna przesłanka może być przecząca.

3. Co najwyżej jedna przesłanka może być szczegółowa.

Wniosek:

4. Zawsze i tylko wtedy, gdy przesłanka jest przecząca to i wniosek jest przeczący.

5. Jeżeli jest przesłanka szczegółowa, to i wniosek jest szczegółowy,

jeżeli zaś wniosek jest ogólny, to obie przesłanki muszą być ogólne.

6. Termin rozłożony we wniosku musi być rozłożony w przesłance.

7. Jeżeli do wyboru zostały przesłanki zarówno ogólne i szczegółowe,

należy wybrać szczegółowe. ENTYMEMAT






NAZWY – wyrażenie które nadają się na podmiot lub orzeczenie w zdaniu X jest Y, nie należy utożsamiać z rzeczownikami

Podział na podstawie desygnatów

Nazwa pusta – nie posiada desygnatów

Nazwa jednostkowa – posiada dokładnie jeden desygnat (aktualny Prezydent RP)

Nazwa ogólna – posiada więcej niż jeden desygnat (Prezydent RP)

Nazwy indywidualne – coś oznaczają ale nie posiadają znaczenia językowego (np nazwy własne)

Nazwy generalne – coś oznaczają i posiadają znaczenie językowe (budynek, krzesło)

Znaczenie językowe – zespół cech charakterystycznych, przysługujących desygnatom danej nazwy

Podział na podstawie charakteru granic nazwy:

Nazwy ostre – mają pusty brzeg(wysoki człowiek)

Nazwy nieostre – mają niepusty brzeg (inteligentny człowiek)

Brzeg nazwy – zbiór wszystkich przedmiotów, co do których osoba posługująca się danym językiem nie jest w stanie określić czy są one desygnatami danej nazwy czy nie są.

Nazwy proste – składają się z jednego wyrazu

Nazwy złożone – składają się z więcej niż jednego wyrazu

Podział ze względu na to do czego są odnoszone

Nazwy konkretne – są znakami rzeczy lub osób lub czegoś co jako rzeczy czy osoby sobie wyorażamy (słoń, krzesło, nimfa)

Nazwy abstrakcyjne – są to wszystkie nazwy które nie są konkretne (nazwy zjawisk, relacji, liczb, kolorów, wartości)

PYTANIA – wyrażenie składające się ze zdania w sensie logicznym poprzedzonego partykułą pytajną i zakończone znakiem zapytania

Pytania rozstrzygnięcia – wszystkie pytania które zaczynają się od partykuły pytajnej „czy“ – zawsze są zamknięte

Pytania dopełnienia (uzupełnienia) – wszytskie które zaczynają się od innej partykuły pytajnej niż „czy“ – zawsze otwarte

Pytania zamknięte – mają schemat odpowiedzi

Pytania otwarte – nie mają schematu odpowiedzi

Pytania proste – chcemy w nim uzyskać jedną informację

Pytania złożone – pytanie w którym chcemy uzyskać więcej niż jedną infrormację

Pytanie niewłaściwie postawione – pozytywne lub negatywne założenie pytania, nie jest prawdziwe tzn. Niemożliwe jest udzielenie odpowiedzi prawdziwej lub fałszywej. Poprawną odpowiedzią jest odp. Znosząca błędne założenie pytania

Pytanie właściwie postawione - jego pozytywne lub negatywne założenie jest prawdziwe.

Założenie pytanie – twierdzenie, które zakładamy gdy stawiamy jakieś pytanie na poważnie

Pozytywne założenie pytania – twierdzenie z którego wynika, że przynajmniej jedna odpowiedź na pytanie jest poprawna

Negatywne założenie pytania – twierdzenie z którego wynika, że przynajmniej jedna odpowiedź na pytanie jest fałszywa

ODPOWIEDZI

Odpowiedź właściwa – jest to zdanie które jest zbudowane według schematu odpowiedzi w którym niewiadoma pytania jest zastąpiona przez wartość należącą do jej zakresu

Odpowiedź niewłaściwa – jest to odpowiedź która nie jest zbudowana według schematu odpowiedzi lub niewiadoma pytania nie jest zastąpiona przez wartość należącą do jej zakresu

Odpowiedź całkowita wprost – tożsama z odpowiedzią właściwą (Kto odkrył Amerykę – Jan Nowak odkrył Amerykę)

Odpowiedź całkowita nie wprost – jest to odpowiedź z której odpowiedź właściwa wynika (Najwybitniejszy hiszpański odkrywca odkrył Amerykę)

Częściowa – taka, która pozwala wyeliminować niektóre odpowiedzi (żaden niemiec nie odkrył Ameryki)

Znosząca myle założenie pytania (Ameryka nie została odkryta)

Nie znosząca mylnego założenia pytania (Jan Nowak odkrył Amerykę)

Schemat odpowiedzi – jest to funkcja zdaniowa, wyznaczona przez treść pytania oraz partykułę pytajną.



DEFINICJE – jest to wyjaśnienie jakiegoś wyrażenia, zwrotu językowego

Rodzaje definicji:

Definicja nominalna – polega na podaniu znaczenia wyrażenie definiowanego, podaniu informacji jaki wyraz jest równoznaczny z wyrażeniem definiowanym (Awers to tyle co główna strona monety). Definiujemy w nich słowa ich znaczenia

Definicja realna – polega na podaniu istotnych i charakterystycznych cech jakiegoś przedmiotu które tylko jemu przysługują (Dzieło sztuki jest to niepowtarzalne połączenie barw, dzwięków, ruchów i linii)

Definicja ostensywna (deiktyczna) – polega na wskazaniu desygnatu wyrażenia definiowanego, połaczone z podaniem nazwy danego przedmiotu (Przedmiot zielony jest to ten oto przedmiot – z pokazaniem zielonego przedmiotu)

Podział ze względu na budowę:

1. Definicja równościowa – składa się definiendum, spójki definiczyjnej oraz definiensa (Stomatolog jest to dentysta)

- Definicja wyraźna – definiendum jest równe wyrazowi lub wyrażeniu definiowanemu (okrąg jest to zbiór wszystkich punktów na danej płaszczyźnie oddalonych o daną odległość od danego punktu)

• Def klasyczna – jest zbudowana wg schematu A jest to B mające cechę C

• Nieklasyczna – każda nie zbudowana wg schematu klasycznej (Zboże to pszenica, żyto, jęczmień i owies)

- Definicje kontekstowe – oprócz definiendum występują jeszcze inne wyrazy; w definicji kontekstowej wyraz definiowany jest umieszczony w deiniendum w pewnym kontekście

2. Definicje nierównościowe – nie są zbudowane według takiego schematu jak definicje równościowe

- Definicje indukcyjne – składają się z dwóch zdań, pierwsze zdanie, to warunek wyjściowy zaliczający do zakresu nazwy wyjściowej jakieś przedmioty, drugie zdanie to warunek indukcyjny, w którym wskazujemy inne przedmioty należące do zakresu nazwy definiowanej

- Definicja przez postulaty (aksjomatyczna) – definicja składa się z dwóch lub więcej zdań zawierających wyrażenie definiowane, które uznajemy za prawdziwe i w ten sposób poznajemy znaczenie wyrażenia definiowanego.

- Definicje cząstkowe – stosowane gdy z jakiś przyczyn nie udaje nam się podać pełnej definicji

Podział definicji ze względu na funkcje:

Definicja sprawozdawcza (analityczna) – zmierzamy do wiernego odtworzenia znaczenia jakie dany wyraz/wyrażenie ma lub miał w innym języku.

Definicja regulująca (analityczno-syntetyczne) – zmierzamy do nadania nowego znaczenia wyrazowi lub wyrażeniu przy czym to nowe znaczenie musi być dostosowane do znaczenia dotychczasowego, stosowane głównie w celu eliminacji nieostrości lub wieloznaczności

Definicje projektujące (syntetyczne) – używamy wówczas gdy chcemy nadać znaczenie nowemu wyrażeniu (neologizmy), mogą być również używane do nadania nowego znaczenia wyrazom już istniejącym nie mając na uwadze ich dotychczasowego znaczenia.


STYLIZACJE:

Słownikowa – zarówno to co definiujemy (definiendum) jak i za pomocą czego definiujemy (definiens) jest wzięte w cudzysłów (głosi, że pewien wyraz czy wyrażenie ma takie samo znaczenie jak wskazywane drugie wyrażenie)

Semantyczna – w cudzysłów jest wzięte tylko definiendum (głosi, że pewien wyraz oznacza takie a takie przedmioty lub odnosi się to takich a takich stosunków)

Przedmiotowa – cudzysłów nie występuje ( wskazuje znaczenie wyrażenia definiowanego mówiąc o cechach tego do czego wyraz definiowany się odnosi albo wymieniając gatunki przedmiotów które obejmuje dany rodzaj)


BŁĘDY W DEFINIOWANIU:

Fałszywość definicji – dotyczy tylko definicji sprawozdawczych – nie zachodzi stosunek tożsamości zakresowej definiendum i definiensa

Nieadekwatność - zakresy definiendum i definiensa nie pokrywają się

Definicja za wąska - zakres definiendum jest szerszy od definiensa – Robotnik jest to pracownik fizyczny zatrudniony w przedsiębiorstwie państwowym

Definicja za szeroka - zakres definiendum jest węższy od zakresu definiensa – Adwokat jest to osoba wykonująca zawód prawnika.

Definicja krzyżująca – jednocześnie za szeroka i za wąska, pomiędy definiensem i definiendum zachodzi niezależność zakresowa – Stół jest to mebel służący do spożywania posiłków

Niewiadoma pytania - czyli zmienna występująca w schemacie odpowiedzi.

Zawierająca błąd przesunięcia kategoralnego – zakresy definiendum i definiensa wykluczają się – Pięko to piękna młoda kobieta.

Ignotum per ignotum (nieznane przez nieznane) – definicna zbyt trudna dla audytorium do którego jest kierowana – Ibuprom jest to substancja której akładnikiem aktywnym jest ibuprofen

Idem per idem – to samo przez to samo – Czołg jest to tank

Błędne koło bezpośrednie – definiujemy coś przez to samo

Błędne koło pośrednie - definiujemy A za pomocą B, a B za pomocą A.


PODZIAŁY – proces myślowy polegający na dobraniu nazw podrzędnych do nazwy której zakres dzielimy w ten sposób, żeby zakresy tych nazw podrzędnych wzajemnie się wykluczały a suma tych nazw podrzędnych dawała zakres nazwy dzielonej.

Podział fizyczny – jest to podział całości na części dokonywany w naturze

Partycja – podział całości na części dokonywany w umyśle, polega na wymienieniu elementów z jakich składa się dany przedmiot, nie jest podziałem logicznym ani realnym

Pies policyjny składa się z: smyczy wiodącej, obroży okalającej i psa właściwego.

Podział dychotomiczny – podział według kryterium posiadania lub nieposiadana danej cechy – jest on zawsze wyczerpujący, zawsze rozłączny i jednoznaczny

Klasyfikacja – podział logiczny wielostopniowy, wieloczłonowy i skrzyżowany. Układ minimum dwóch różnych podziałów logicznych tego samego pojęcia.

Typologia – jest to uporządkowanie oparte na podobieństwie do pewnego przedmiotu wzorcowego nazwanego typem idealnym lub typem.

Niewyczerpujący podział dwuczłonowy – podział kobiet na blondynki i rude

Nierozłączny podział dychotomiczny – nazwa pusta bo jest on zawsze rozłączny i zupełny

Podział wyczerpujący – każdy z desygnatów nazwy której zakres dzielimy może być zaliczony do jakiegoś wyróżnionego członu podziału

Podział rozłączny – żaden z desygnatów nazwy której zakres dzielimy, nie może być zaliczony do dwóch członów podziału na raz



STOSUNKI ZAKRESOWE:

Równoważność – symetryczna, przechodnia, zwrotna, niespójna

Nadrzędność – przeciwsymetryczna, przechodnia, przeciwzwrotna, niespójna

Podrzędność – przeciwsymetryczna, przechodnia, przeciwzwrotna, niespójna

Niezależność – symetryczna, nieprzechodnia, przeciwzwrotna, niespójna

Sprzeczność – symetryczna, przeciwprzechodnia, przeciwzwrotna, niespójna

Przeciwieństwo – symetryczna, nieprzechodnia, przeciwzwrotna, niespójna

Podprzeciwieństwo – symetryczna, nieprzechodnia, przeciwzwrotna, niespójna.

Silnie prządkująca (mieszkańcy Krakowa uszeregowaniu wg numeru PESEL) – przeciwsymetryczna (pesele są unikalne nie może zachodzić w jednym i drugim kierunku, niemożliwe byłoby usystematyzowanie zbioru), przechodnie(jeżeli X jest większ od Y i Y jest większe od Z to X jest większe od Z), przeciwzwrotne(żaden element relacji nie może być w stosunku porządkowana sam do siebie), spójne (zachodzi między dowolnymi nieidentycznymi elemntami pola relacji w jednym albo w drugim kierunku

Słabo porządkjąca – przeciwsymetryczna, przechodnia, przeciwzwrotna, niespójna (lista z wynikami egzaminu, wiele osób może mieć taką samą licznę punktów)

Konwers relacji – jeżeli relacja zachodzi pomiędzy X i Y to konwersem jest relacja Y i X.

Dziedzina/przeciwdziedzina – zbiór poprzedników/zbiór następników

Pole relacji – suma dziedziny i przeciwdziedziny


STOSUNKI MIĘDZY NAZWAMI:

Nazwa jednostkowa i Nazwa generalna – stosunek niezależności

Nazwa pusta i nazwa nieostra – przeciwieństwo

Nazwa jednostkowa i nazwa nieostra – przeciwieństwa

Indywidualna i jednostkowa – niezależność

Abstrakcyjna i ogólna – niezależność bo nazwa ogólna może być abstrak.

Definicja regulująca i równościowa – niezależność

Nazwa prosta – z nazwą złożoną – sprzeczność, z innymi nazwami niezależność

Nazwa złożona – z nazwą prostą sprzeczność, z innymi niezależność

Nazwa ogólna – przeciwieństwo z pustą i jednostkową z innymi niezależność

Nazwa jednostkowa – przeciwieństwa z nazwą ogólną i pustą, z innymi niezależność

Nazwa pusta – przeciwieństwa z ogólną i jednostkową, niezależność z prostą, złożoną, podrzędność do konkretnej, przeciwieństwo do abstrakcyjnej.

Zdania syntetyczne – o prawdzie/fałszu takiego zdania decyduje obserwacja pozajęzykowej rzeczywistości

Zdania analityczne – o prawdzie/fałszu takiego zdania decyduje znajomość znaczen językowych użytych w zdaniu.

Zdanie wewnętrznie sprzeczne – zdania które są fałszywe na mocy użytych w nich wyrażeń.

Zdania modalne: dzielą się na asertoryczne (mówiące, że jest tak a tak) i modalne (mówiące o możliwośći i konieczności):

- Zdania problematyczne – możliwość – możliwe, że jutro będzie padał deszcz

- Zdania apodtyktyczne – konieczność – konieczne jest ukończenie 18 lat aby brać udział w wyborach.

Paradoks Alfa Rosa – nie wszystkie prawa KRZ są prawami logiki deontycznej

Trzy prawa myślenia:

- Zasada tożsamości – dowolne zdanie jest równoważne sobie samemu pp, cokolwiek jest prawdziwe czyli istniejące, musi się zgadzać ze sobą pod każdym względem

- Zasada sprzecznośći – trzy interpretacje

 ontologiczna – to samo nie może zarazem przysługiwać i nieprzysługiwać temu samemu pod tym samym względem

 logiczna – zdania sprzeczne nie mogą być zarazem prawdziwe

 psychologiczna – niepodobna, aby ktokolwiek, był równocześnie przekonany o tym samym, że jest i że nie jest

- Zasada wyłączonego środka – każde twierdzenie jest prawdziwe lub fałszywe albo nie ma nic pośrodku pomiędzy zdaniami wzajemnie sprzecznymi albo, z dwóch zdań sprzecznych, jedno musi być prawdziwe, nie mogą być oba prawdziwe

Brzytwa Ockhama - postulat krytycyzmu – nie należy mnożyć bytów ponad konieczność czyli nie komplikować opisu rzeczywistości.

Logika – logiką nazywamy analizę języka, oraz czynności badawczych mającą na celu ustalenie reguł ich skuteczności

Logikę dzielimy na: formalną, logiczną teorię języka, metodologię nauk.

Logika formalna – bada schematy wnioskowań niezawodnych, czyli takich które nie gubią prawdy – jeżeli przesłanki są prawdziwe to wniosek musi być prawdziwy. Kant podzielił logikę formalną na:

Tradycyjną – wnioskowania jakimi się zajmuje były opracowane od początków dziejów – kwadrat logiczny, sylogizm hipotetyczny i kategoryczny, przekształcenia zdań kategorycznych

Współczesną:

- klasyczną – może przybrać postać KRZ, logika predykatów zwana też logiką kwantyfikatorów

- nieklasyczną – jest to logika przyjmująca więcej niż dwie wartości – logika wielowartościowa, nie dotyczy zdań w sensie logicznym lecz inncyh zdań lub wypowiedzi

Logiczna teoria języka - część logiki która dokonuje opisu języka za punktu widzenia porozumiewania się językiem oraz budowy teorii naukowych, dzieli się na:

- syntaksę (gramatykę) - bada relacje zachodzące między znakmi wewnątrz jęzka

- semiotykę – ogólna nauka o znakach

- semantykę – bada relacje pomiędzy wyrażeniami języka a pozajęzykową rzeczywistością

Pragmatyka – bada relacje, zachodzące pomiędzy znakami, rzeczywistością oraz nadawcami i odbiorcami



Metodologia nauk – punktem wyjści był postulat krytycyzmu, metodologia jest to nauka o metodach nauk badająca czynności i rezultaty badawcze:

- ogólna metodologia nauk – dotyczy wszystkich nauk

- szczególna metodologia nauk – dotyczy tylko konkretnych nauk


JĘZYK – jest to system znaków zazwyczaj służący do porozumiewania, charakteryzowany przez słownik języka, jego reguły gramatyczne i semantyczne, naturalne – np polski, angielski itp, sztuczne – język KRZ, logiki deontyczne, język esperanto)

Różnice pomiędzy j. Sztucznym a naturalnym

Powstanie – naturalny powstaje w sposób spontaniczny, sztuczny – ktoś publikuje pracę naukową i z niej wyciąga się reguły języka

Definicje ostensywne – naturalny – istnieją wyrażenie definicji ostensywnych, sztuczny – definicje są precyzyjne i jednoznaczne

Budowa – naturalny – uniwersalność, w nim samym można mówić o nim samy, sztuczny – budowa jednostopniowa

Znaczenia – naturlany – zmienność znaczeń, sztuczny – jednoznaczność znaczeń

Środki komunikowania – naturlany – nadmiar, sztuczny, brak nadmiaru

Naturlany intensjonalność, sztuczny – ekstensjonalność

Metajęzyk – język drugiego stopnia, służący do opisu innego języka

Język przedmiotowy (język pierwszgo stopnia) – język w którym odnosimy się do pozajęzykowej rzeczywistości.

Zmienne zdaniowe – symbol w miejsce którego możemy podstwić zdanie w sensie logicznym lub funkcję zdaniowe zbudowane na takich zdaniach

Fukcja zdaniowa – wyrażenie zawierające zmienne zdaniowe oraz funktory prawdziwościowe

Wypwiedzi niezupełne – wypowiedzi niedoprecyzowane, których wartości logicznej nie jesteśmy w stanie ocenić


TEORIE PRAWDY:

Klasyczna (korespondencyjna) – prawda polega na zgodności z rzeczywistością

Kryterialne koncepcje prawdy – podaje kryterium które musi spełnić jakieś zdanie aby było prawdziwe

- Ewidencyjna koncepcja prawdy - jeśli coś jest oczywiste to jest to prawdziwe

- Koherencyjna teoria prawdy – kryterium prawdziwości zdania jest jego spójność ze zdaniami wcześniej uznanymi za prawdziwe

Pragmatyczna teoria prawdy – kryterium prawdziwości jest pożyteczność, użyteczność zdania, prawdziwe są zdania które stanowią podstawę naszych skutecznych działań

Teoria zgody powszechnej – przyjmujemy za kryterium prawdziwości zgodę powszechną, zdanie jest prawdziwe jeżli autorytety w danej dziedzinie tak twierdzą.

Funktory prawdziwościowe(ekstensjonalne) – prawdziwość/fałszywość zdania głównego, wyznaczona jest przez wartość logiczną zdań składowych

Funktory intensjonalne - są to funktory nie prawdziowściowe

Reguły klasyfikacyjne języka – są to reguły pozwalające określiść do jakiej kategorii syntaktycznej dane wyrażenie należy

Raguły konstrukcyjne języka – reguły pozwalające na budowanie wyrażeń prostszych syntaktycznie

Kategoria syntaktyczna – dwa wyrażenia X i Y należą do tej samej kategorii syntaktycznej języka J wtedy i tylko wtedy, gdy po zastąpieniu X przez Y (albo na odwrót) w dowolnym, poprawnym syntaktycznie wyrażeniu języka J, wyrażenie to zachowuje swoją poprawność

Wykop

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Copyright – 1999-2017 INTERIA.PL , wszystkie prawa zastrzeżone.