Ostatnio: nigdy

Darmowe galerie dla serwisów aukcyjnych

WSTĘP DO PRAWOZNAWSTWA

pytania egzaminacyjne



1. Z hermeneutyką prawniczą daje się powiązać pojęcia:[„4 główne idee rozumienia” i były to:językowość, historyczność, przedrozumienie, struktura cyrkularna rozumienia (tzw. Koło hermeneutyczne)]

(a) audytorium partykularnego

(b) językowości

(c) czystej metody normatywnej

(d) sylogizmu prawnego


2. Można wyróżnić hermeneutykę: [wyróżnione są dwa nurty: metodologiczny i filozoficzny (ontologiczny/fenomenologiczny). ]

(a) ontologiczną (fenomenologiczną)

(b) topiczno-retoryczną

(c) twardą

(d) miękką


3. Za twórcę szkoły ekonomicznej analizy prawa uchodzi:

(a) Kelsen

(b) Hart

(c) Kaufmann

(d) Posner



4. Norma wedle Kelsena jest:

(a) elementem systemu prawa

(b) performatywem

(c) przeżyciem psychicznym

(d) równoważna jakiejś nomie moralnej


5. Powiązania pomiędzy normami w systemie statycznym mają charakter:

(a) inferencyjno-treściowy

(b) formalno-kompetencyjny[dynamicznym]

(c) brak takich powiązań

(d) żadna z odpowiedzi nie jest poprawna


6. Według Dworkina na pojęcie prawa składają się:

(a) m.in. reguła uznania

(b) m.in. reguła zmiany

(c) m.in. reguła rozstrzygania

(d) m.in. zasady prawne




7. Twierdzenie, że prawo jest rezultatem przeprowadzenia dyskursu praktycznego zostało sformułowane na gruncie:

(a) koncepcji Harta

(b) pozytywizmu prawnego

(c) ekonomicznej analizy prawa

(d) koncepcji Alexy'ego



8. Regułami wtórnymi u Harta były: [ w koncepcji Harta odnajdujemy trzy reguły wtórne:

-reguły zmiany – umożliwiają zmiany reguł wtórnych

-reguły rozstrzygania – pozwalające na ustalenie treści i sposobu zastosowania reguł pierwotnych

-reguły rozpoznawania – czy jakaś reguła pierwotna należy bądź nie należy do danego systemu

(a) reguła nakazująca pośrednie stosowanie prawa precedensowego

(b) reguła uznania (rozpoznania)

(c) reguła określająca, jakie reguły (normy) pierwotne należą do systemu prawa

(d) reguła zakazująca zabijania


9. Niepozytywistyczny charakter miały następujące koncepcje filozoficznoprawne:

(a) koncepcja Dworkina

(b) koncepcja Petrażyckiego

(c) koncepcja Posnera

(d) koncepcja Holmesa




10. Istotą prawa w ujęciu Holmesa nie jest:

(a) idealnie obowiązująca norma

(b) przewidywanie, co zrobią sędziowie

(c) wynik dyskursu praktycznego

(d) żadne z powyższych


11. O rozdziale prawa i moralności nie mówił:

(a) pozytywizm kontynentalny

(b) Kelsen

(c) Austin

(d) św. Tomasz


12. Prawo sprowadzone jest do idealnie obowiązujących norm w: [u kelsena]

(a) koncepcji Holmesa

(b) realizmie amerykańskim

(c) teorii Petrażyckiego

(d) żadna odpowiedź nie jest poprawna


13. Cechą procesu rozumienia w hermeneutyce jest:

(a) koło hermeneutyczne

(b) językowość

(c) historyczność

(d) przedrozumienie




14. Za zasady prawne w rozumieniu Dworkina nie można uznać następujących stwierdzeń:

(a) dyskurs praktyczny powinien uwzględniać zasady komunikacji językowej

(b) in dubio pro reo

(c) uprawnioną jest tylko metoda interpretywizmu

(d) prawo składa się z reguł pierwotnych i wtórnych



15. Teorię argumentacyjnej Perelmana można powiązać z pojęciami:

(a) partykularnego audytorium

(b) przekonania

(c) uniwersalnego audytorium

(d) namowy


16. Ekonomiczną analizę prawa rozpropagował:

(a) Holmes

(b) Posner

(c) Hart

(d) żaden z powyższych


17. O normie podstawowej (Grundnorm) była mowa w związku z: [u kelsena]

(a) koncepcją reguł i zasad Dworkina

(b) koncepcją reguł wtórnych Kelsena

(c) koncepcją efektywności ekonomicznej

(d) żadne z powyższych


18. System statyczny to system, w którym norma niższa wynika:

(a) z treści reguły uznania

(b) z treści normy podstawowej

(c) z treści normy wyższej

(d) z zasady prawnej


19. Według Dworkina na pojęcie prawa składają się:

(a) normy/reguły prawne

(b) reguła uznania

(c) tzw. policies

(d) norma podstawowa


20. Twierdzenie, że prawo jest rezultatem procesu interpretacji zastało sformułowane na gruncie:

(a) fenomenologicznej wersji hermeneutyki prawniczej

(b) realizmu prawnego

(c) hermeneutyki prawniczej

(d) realizmu prawniczego


21. Realizm prawniczy nie akceptował następujących twierdzeń:

(a) prawo pozytywne jest wyprowadzane z norm prawa natury

(b) obowiązuje tylko prawo ustanowione przez suwerena

(c) ważne jest „prawo w działaniu”

(d) prawo nie daje się zredukować do psychologicznych lub socjologicznych faktów


22. Założenie, że proces wykładni i stosowania prawa ma charakter sylogistyczny, nie było przyjmowane przez:

(a) realizm skandynawski

(b) realizm amerykański

(c) Holmesa

(d) pozytywizm kontynentalny


23. Za pozytywistyczne były uznawane następujące koncepcje filozoficznoprawne:

(a) koncepcja Austina

(b) teoria Petrażyckiego [realizm]

(c) koncepcja Perelmana [retoryka]

(d) żadna z powyższych


24. Istoty prawa nie sprowadzano wyłącznie do pojęcia normy (reguły) w:

(a) pozytywizmie prawniczym

(b) czystej teorii prawa Kelsena

(c) pozytywizmie kontynentalnym

(d) realizmie skandynawskim


25. Z ekonomiczną analizą prawa wiązać można pojęcie:

(a) efektywności

(b) namowy

(c) audytoriu uniwersalnego

(d) teorii racjonalnego wyboru


26. Z hermeneutyką prawniczą daje się powiązać pojęcia:

(a) koła hermeneutycznego

(b) namowy

(c) czystej metody erystycznej

(d) przedrozumienia


27. Można wyróżnić hermeneutykę:

(a) miękką

(b) topiczno-retoryczną

(c) twardą

(d) żadne z powyższych


28. Za twórcę szkoły ekonomicznej analizy prawa uchodzi: [posner]

(a) Kelsen

(b) Hart

(c) Kaufmann

(d) żaden z powyższych


29. Norma prawna wedle Kelsena nie jest: [jest: a i b]

(a) elementem systemu prawa

(b) czystą powinnością

(c) przeżyciem psychicznym

(d) równoważna jakiejś nomie moralnej



30. Powiązania pomiędzy normami w systemie dynamicznym mają charakter: [ Mają charakter formalno-kompetecyjny.]

(a) inferencyjno-treściowy

(b) formalno-treściowy

(c) brak takich powiązań

(d) żadna z odpowiedzi nie jest poprawna


31. Według Dworkina na pojęcie prawa składają się: [pod pojęciem prawa Dworkina wyróżnia reguły prawne oraz tzw. standardy, które dzieli na principles (zasady prawne) i policies]

(a) m.in. reguły/normy prawne

(b) m.in. norma podstawowa

(c) m.in. reguła uznania

(d) m.in. zasady prawne


32. Twierdzenie, że prawo jest rezultatem przeprowadzenia dyskursu praktycznego zostało sformułowane na gruncie:[To twierdzenie autorstwa R. Alexy’ego]

(a) koncepcji Harta

(b) teorii Posnera

(c) ekonomicznej analizy prawa

(d) żadna odpowiedź nie jest poprawna


33. Regułami wtórnymi u Harta były:

(a) reguła podstawowa (najwyższa)

(b) niektóre reguły pierwotne

(c) reguła określająca, jakie reguły (normy) pierwotne należą do systemu prawa

(d) reguła zakazująca zabijania


34. Niepozytywistyczny charakter miały następujące koncepcje filozoficznoprawne:

(a) koncepcja Kelsena

(b) normatywizm

(c) koncepcja Harta

(d) koncepcja Posnera


35. Prawo sprowadzone jest do idealnie obowiązujących norm w:

(a) normatywizmie

(b) realizmie amerykańskim

(c) teorii Dworkina

(d) żadna odpowiedź nie jest poprawna


36. Z ekonomiczną analizą prawa powiązać można pojęcia:

(a) teorii racjonalnego wyboru

(b) przekonania

(c) homo oeconomicus

(d) systemu dynamicznego


37. Cechą procesu rozumienia w hermeneutyce nie jest:

(a) retoryczność

(b) topiczność

(c) kontemporalność

(d) przedrozumienie


38. Za zasady prawne w rozumieniu Dworkina nie można uznać następujących stwierdzeń:

(a) nikt nie powinien czerpać korzyści ze zła, które wyrządził

(b) in dubio pro reo

(c) każdy może wziąć udział w dyskursie praktycznym

(d) prawo składa się z reguł pierwotnych i wtórnych


39. Teorię argumentacyjnej Perelmana można powiązać z pojęciami:

(a) partykularnego audytorium

(b) tezy o przypadku szczególnym [Sonderfallthese R.Alexy’ego.]

(c) uniwersalnego audytorium

](d) imperatywu hipotetycznego [raczej zwiazane z kantem]



40. Ekonomiczną analizę prawa rozpropagował:

(a) Holmes

(b) Dworkin

(c) Hart

(d) Posner


41. O normie podstawowej (Grundnorm) była mowa w związku z: [kelsenem]

(a) koncepcją reguł i zasad Dworkina

(b) koncepcją reguł pierwotnych Harta

(c) koncepcją efektywności ekonomicznej

(d) żadna odpowiedź nie jest poprawna


42. System statyczny, to system w którym norma niższa wynika:

(a) z treści reguły zmiany

(b) z treści normy podstawowej

(c) z formy normy najwyższej

(d) z policies


43. Według Harta na pojęcie prawa składają się: [(a),(b) oraz c to terminy używane przez Dworkina.]

(a) standardy

(b) zasady prawne

(c) tzw. policies

(d) żadne z powyższych


44. Twierdzenie, że prawo jest rezultatem procesu interpretacji (rozumienia) zastało sformułowane na gruncie:

(a) fenomenologicznej wersji hermeneutyki prawniczej

(b) koncepcji Kaufmanna

(c) pozytywizmu

(d) realizmu amerykańskiego


45. Amerykański realizm prawniczy nie akceptował następujących twierdzeń:

[prawo ustanowione przez suwerena utożsamiam z pojęciem „prawa w księgach”. Jak wiemy, realiści uważali law in books za „martwe”, ważne jest prawo w działaniu. Realiści uważali, że prawo daje się zredukować do psychologicznych lub socjologicznych faktów, ponadto odrzucali doktrynę prawa natury ]

(a) prawo pozytywne nie jest wyprowadzane z norm prawa natury

(b) obowiązuje tylko prawo ustanowione przez suwerena

(c) ważne jest „prawo w księgach”

(d) prawem jest to, co robią sędziowie


46. Założenie że proces wykładni i stosowania prawa ma charakter logiczny było przyjmowane przez:

(a) Holmesa [Holmes związany z realizmem, który jak wiemy postulował ujęcie prawa w kategorii faktu psychologicznego i/lub społecznego, (realiści podobnie jak hermeneuci uważali, że „nie ma prawa przed interpretacją”]

(b) jurysprudencję pojęciową (Begriffsjurisprudenz)

(c) Perelmana [z retoryka]

(d) pozytywizm kontynentalny



47. Przedstawicielami nurtu ontologicznego w hermeneutyce byli: [+esser, heidegger]

(a) Dilthey

(b) Kaufmann

(c) Gadamer

(d) Schleiermacher


48. Przedstawicielami nurtu ontologicznego w hermeneutyce nie byli (był):[ + larenz, betti,]

(a) Dilthey

(b) Schleiermacher

(c) Kaufmann

(d) Heidegger


49. Sonderfallthese (tezę o przypdku szczególnym) głosił: [Tezę tę głosił R. Alexy.]

(a) Hart

(b) Holmes

(c) Perelman

(d) żaden z powyższych


50. Pojęcie uniwersalnego audytorium pojawiło się w koncepcjach:

(a) Harta

(b) Diltheya

(c) Gadamera

(d) Perelmana


51. Z ekonomiczną analizą prawa da się powiązać pojęcia:

(a) homo oeconomicus

(b) uniwersalnego audytorium

(c) namowy

(d) toposu [związane z argumentacją]



52. O normie najwyższej mówił Kelsen rozważając przypadek:

(a) systemu dynamicznego

(b) systemu statycznego

(c) rozdziału prawa i moralności

(d) systemu sfingowanego


53. O prawie jako czystej powinności mówił:

(a) Holmes

(b) Hart

(c) Kelsen

(d) żaden z powyższych


54. Dworkin, krytykując pozytywizm prawniczy, stwierdził:

(a) prawo nie składa się tylko z norm/reguł prawnych

(b) powinno się oddzielać prawo od moralności

(c) należy odróżniać reguły pierwotne i wtórne [hart]

(d) prawo powinno być efektywne ekonomicznie


55. Pojęcie „rozumienia” miało kluczowe znaczenie w:

(a) koncepcji Kelsena

(b) amerykańskim realizmie prawniczym

(c) koncepcji Diltheya

(d) koncepcji Kaufmanna


56. Amerykański realizm prawniczy nie akceptował następujących twierdzeń:

(a) prawo „w księgach” jest ważniejsze niż „prawo w działaniu”

(b) obowiązuje tylko prawo ustanowione przez suwerena

(c) prawo należy do sfery czystej powinności

(d) prawo to nie tylko ustawa


57. Pogląd, że rozstrzygnięcia prawne są dokonywane wyłącznie w oparciu o normy (reguły) obowiązującego (stanowionego) prawa był kwestionowany przez:

(a) pozytywizm prawniczy

(b) Austina

(c) jurysprudencję pojęciową

(d) żadna odpowiedź nie jest poprawna


58. Teza o rozdziale prawa i moralności pojawiła się w:

(a) czystej nauce prawa Kelsena

(b) koncepcjach prawnonaturalnych

(c) pozytywizmie prawniczym

(d) normatywizmie



59. Tezę, że prawo jest „odkrywane”, a nie „tworzone” głosili zwolennicy: [To teza doktryny prawa natury ]

(a) dziewiętnastowiecznego pozytywizmu prawniczego

(b) zwolennicy koncepcji psychologicznych prawa

(c) Posner

(d) żadne z powyższych


60. Sonderfallthese (teza o przypadku szczególnym) została opisana przez:(Robert Alexy – Special Case Thesis)

(a) Perelmana

(b) Viehwega

(c) Harta

(d) żadnego z powyższych


61. Cechą procesu rozumienia w hermeneutyce jest:

(a) logiczność

(b) dogmatyczność

(c) ekspansja erystyczna

(d) historyczność


62. System statyczny Kelsena, to system w którym norma wyższa:

(a) wyznacza inferencyjnie treści normy niższej

(b) zawiera kompetencję do wydania normy niższej

(c) określa treść normy niższej

(d) ustanawia pozaprawne standardy


63. Standardami według Dworkina są:

(a) reguła uznania

](b) zasady prawne

(c) normy określające cele społeczno-ekonomiczne

(d) policies


64. Podział na nurt metodologiczny (epistemologiczny) i ontologiczny dotyczył:(w hermeneutyce prawniczej)

(a) realizmu skandynawskiego

(b) koncepcji prawnonaturalnych

(c) ekonomicznej analizy prawa

(d) żadne z powyższych


65. Realistycznymi (w sensie realizmu prawnego) były następujące kierunki:

(a) Begriffsjurisprudenz (jurysprudencja pojęciowa - pozytywizm)

(b) teoria Holmesa

(c) koncepcje prawa natury

(d) pozytywizm Harta


66. Pogląd, że rozstrzygnięcia prawne są dokonywane wyłącznie w oparciu o normy (reguły) obowiązującego (stanowionego) prawa, nie był przyjmowany przez:

(a) pozytywizm kontynentalny

(b) Austina

(c) Kelsena

(d) Holmesa[ Holmes był realistą – w kręgu jego zainteresowań był proces podejmowania decyzji przez sędziów, więc przedmiotem badań były psychologiczne i socjologiczne aspekty podejmowania rozstrzygnięć.]




67. O prawie jako zbiorze reguł pierwotnych i wtórnych nie mówił:

(a) Austin

(b) Dworkin

(c) Kelsen

(d) Hart


68. Rozdział na „prawo w księgach“ i „prawo w działaniu“ został wprowadzony:

(a) przez św. Tomasza z Akwinu

(b) przez Austina

(c) w amerykańskim realizmie prawniczym

(d) w skandynawskim realizmie prawnym


69. Z ekonomiczną analizą prawa wiązać można pojęcie: [ (a) teza o przypadku szczególnym – Sonderfallthese R.Alexy’ego. (b) namowy oraz © audytoriu uniwersalnego – rerotyka Perelmana.]

(a) tezy o przypadku szczególnym

(b) namowy

(c) audytoriu uniwersalnego

(d) żadne z powyższych


70. System statyczny, to system w którym norma niższa wynika: [kelsen]

(a) z treści reguły zmiany

(b) z treści normy podstawowej

(c) z treści normy wyższej

(d) żadne z powyższych


71. Twierdzenie, że prawo jest rezultatem procesu interpretacji (rozumienia) zastało sformułowane na gruncie:

(a) normatywnej teorii prawa

(b) realizmu prawnego

(c) hermeneutyki prawniczej

(d) teorii Kaufmanna


72. Teza, iż „sędzia jest ustami ustawy”, opisuje stanowisko:

(a) realizmu amerykańskiego

(b) realizmu skandynawskiego

(c) pozytywizmu kontynentalnego

(d) ekonomicznej analizy prawa


73. Pojęcie „minimum treści prawa natury” zdefiniował:

(a) Petrażycki

(b) św. Tomasz z Akwinu

(c) Hart

(d) żaden z powyższych


74. O sędzim Herkulesie mówił:

(a) Hart

(b) Holmes

(c) Alexy

(d) Dworkin


75. Z perspektywy „złego człowieka” na prawo patrzył:

(a) Dworkin

(b) Beccaria

(c) Holmes

(d) Watson


76. Twierdzenie Coase'a wiąże się z:

(a) realizmem prawnym

(b) prawem natury

(c) ekonomiczną analizą prawa

(d) żadne z powyższych


77. Pozytywistą nie był (nie byli): [ Holmes – realizm prawny, Kauframnn – hermeneutyka, Posner – EAP, Dworkin – nie był pozytywistą]

(a) Holmes

(b) Kaufmann

(c) Posner

(d) Dworkin



78. Zasady prawne wg Dworkina:

(a) są normami prawnymi (należą do systemu prawnego)

(b) są stosowane na zasadzie „wszystko-albo-nic‟

(c) mają „wymiar wagi‟

(d) mogą być sprzeczne z regułami prawnymi


79. Ze względu na moc wiążącą wyróżniamy: [ Ze względu na moc wiążącą wyróżniamy wykładnie: legalną, autentyczną, operatywną, doktrynalną.]

(a) wykładnię sensu largo

(b) wykładnię autentyczną

(c) wykładnię sensu largissimo

(d) wykładnię operatywna


80. Dyrektywą wykładni systemowej nie jest: [(a), (b) oraz (d) to dyrektywy wykładni językowej. © jest dyrektywą wykładni systemowej]

(a) domniemanie języka specjalnego

(b) zakaz wykładni per non est

(c) zakaz wykładni prowadzącej do luk

(d) dyrektywa lege non distinguente


81. Zakaz wykładni homonimicznej jest dyrektywą: [Jest to dyrektywa wykładni językowej. Z podręcznika prof. Morawskiego wynika, że wykładnia językowa=gramatyczna=lingwistyczna ]

(a) wykładni językowej

(b) wykładni gramatycznej

(c) wykładni lingwistycznej

(d) wykładni systemowej


82. Wykładnia synonimiczna:

(a) zakazuje zastępowania definicji legalnych synonimami

(b) jest zakazana

(c) jest zawsze dopuszczalna

(d) jest czasami dopuszczalna


83. Racjonalny prawodawca:

(a) nie stanowi norm sprzecznych analitycznie (formalnie)

(b) nie stanowi norm sprzecznych (niezgodnych) prakseologicznie

(c) jest zawsze sprawiedliwy w sensie prawnonaturalnym

(d) uznaje tylko racje ekonomiczne


[prawodawca jest racjonalny, tzn.:

 posiada doskonałą znajomość języka;

 posiada doskonałą znajomość reguł logiki;

 posiada odpowiednią wiedzę,

 posiada niesprzeczny zespół celów,

 odpowiedno dobiera środki do realizacji tych celów

Z założenia o racjonalności prawodawcy wynikają następujące tezy:

 prawodawca nie stanowi norm sprzecznych;

 prawodawca nie stanowi norm zawierających luki;

 prawodawca nie stanowi norm zbędnych;

 prawodawca dąży do społecznie aprobowanych celów;

 prawodawca liczy się z konsekwencjami empirycznymi podejmowanych decyzji.]


84. Wedle dynamicznych teorii wykładni: [Teorie statyczne dają pierwszeństwo wykładni językowej, teorie dynamiczne – funkcjonalnej]

(a) należy preferować wyniki wykładni językowej

(b) należy preferować wyniki wykładni funkcjonalnej

(c) należy uwzględniać tylko i wyłącznie wyniki wykładni systemowej

(d) należy brać pod uwagę tylko i wyłącznie wyniki wykładni systemowej i funkcjonalnej


85. Elementami operatywnej koncepcji wykładni są (jest):

(a) zasada clara non sunt interpretanda

(b) desuetudo

(c) dyrektywy wykładni gramatycznej

(d) imperatyw hipotetyczny


86. Materiałami interpretacyjnymi mogą być:

[Akty normatywne. Orzecznictwo sądowe. Materiały przygotowawcze. Doktryna prawnicza, Teksty uchylonych aktów normatywnych i związane z nimi orzecznictwo, Materiały komparatystyczne, Wyniki ekspertyz naukowych i opinie biegłych, Wiedza specjalistyczna nieprawnicza]

(a) komentarz do kodeksu karnego

(b) protokół z posiedzenia Sejmu

(c) orzeczenie Sądu Apelacyjnego

(d) żadna odpowiedź nie jest poprawna


87. Argumentum a simile występuje: _[ per analogiam i a contrario]

(a) w dwóch podstawowych formach

(b) w trzech podstawowych formach

(c) nie można mówić o formach tego wnioskowania

(d) m.in. w postaci rozumowania a contrario


88. Wykładnia funkcjonalna:

(a) pełni funkcję subsydiarną

(b) nie jest preferowana w teoriach dynamicznych wykładni

(c) określa granice wykładni

(d) jest podstawą wykładni legalnej


89. Wykładnia systemowa:

(a) ma zawsze pierwszeństwo przed wykładnią lingwistyczną

(b) ma zawsze pierwszeństwo przed wykładnią językową

(c) ma charakter subsudiarny

(d) to element wykładni operatywnej


90. Lege non distinguente nec nostrum est distinguere jest dyrektywą wykładni:

(a) językowej

(b) gramatycznej

(c) subiektywnej

(d) dynamicznej


91. Pogląd, że norma prawna jest „dekodowana” (rekonstruowana) z przepisów prawnych związany jest z :

(a) operatywną koncepcją wykładni prawa

(b) derywacyjną koncepcją wykładni prawa

(c) wykładnią doktrynalną

(d) statycznymi modelami wykładni


92. Formuła interpretatio cessat in claris związana jest z:

(a) operatywną koncepcją wykładni

(b) wykładnią sensu largissimo

(c) aksjologiczną koncepcją obowiązywania prawa

(d) jest to jedna z dyrektyw wykładni językowej


93. Domniemanie (dyrektywa) języka potocznego:

(a) jest stosowane bezwyjątkowo

(b) jest dyrektywą wykładni systemowej

(c) jest dyrektywą wykładni gramatycznej

(d) w ogóle nie jest dyrektywą wykładni, tylko domniemaniem prawnym


94. Odwołanie się do słownikowych definicji słów jest przykładem zastosowania:

(a) dyrektywy języka prawnego

(b) dyrektywy wykładni synonimicznej

(c) dyrektywy języka potocznego

(d) jednej z dyrektyw wykładni językowej


95. Subsydiarność wykładni systemowej oznacza, że stosowana ona być może:

(a) zawsze po zastosowaniu wykładni językowej i funkcjonalnej

(b) tylko gdy zachodzi taka potrzeba

(c) tylko gdy wykładnia funkcjonalna nie daje jednoznacznych wyników

(d) żadne z powyższych


96. Ratio legis to

(a) założenie racjonalności prawodawcy

(b) wymóg uzasadnienia orzecznia sądowego

(c) cel regulacji prawnej

(d) dyrektywa wykładni systemowej


97. Rozumowanie a maiori ad minus: [rozumowanie a minori ad maius stosujemy do norm zakazujących, a rozumowanie a maiori ad minus do norm dozwalających.]

(a) jest przykładem rozumowania przez analogię

(b) jest rozumowaniem a contrario

(c) stosowane jest do norm zakazujących

(d) żadne z powyższych


98. Korzystając w interpretacji przepisów z orzecznictwa, wykorzystujemy:

(a) dyrektywę języka prawnego

(b) dyrektywę języka potocznego

(c) dyrektywę języka specjalnego

(d) żadne z powyższych


99. Wśród dyrektyw wykładni systemowej nie znajdziemy:

(a) zakazu wykładni per non est

(b) nakazu interpretacji prawa zgodnie z konstytucją

(c) nakazu interpretacji zgodnie z zasadami prawa

(d) zakazu wykładni prowadzącej do luk


100. Argument z konsekwencji językowej jest dyrektywą wykładni:

(a) językowej

(b) lingwistycznej

(c) funkcjonalnej

(d) nie istnieje taka dyrektywa wykładni [Sądzę, że dodanie słowa „językowej” ma być tutaj zwyczajną ‘zmyłką, a jeżeli nie to funkcjonalnej.]


101. Argumentum a fortiori:

(a) ma jedną podstawową formę

(b) ma dwie podstawowe formy

(c) jest domniemaniem interpretacyjnym

(d) jest dyrektywą wykładni funkcjonalnej


102. Argumentum a contrario:

(a) prowadzi do odwrotnych rezultatów niż rozumowania per analogiam

(b) jest bezwyjątkowo stosowane w prawie cywilnym

(c) jest dyrektywą wykładni funkcjonalnej w prawie karnym

(d) żadne z powyższych


103. Przedstawicielem pozytywizmu prawniczego nie jest:

(a) I. Kant

(b) H. Kelsen

(c) św. Augustyn

(d) J. Austin


104. Teoria zakładająca, że „przepisy prawa rażąco niesprawiedliwe nie obowiązują”, to:

(a) teoria Radbrucha

(b) teoria imperatywu

(c) pozytywizm prawniczy

(d) teoria czysto normatywna


105. Twórcą czystej metody normatywnej był:

(a) św. Tomasz

(b) H. Kelsen

(c) św. Augustyn

(d) Grocjusz


106. Twórcą teorii imperatywu kategorycznego był:

(a) Kelsen

(b) Hart

(c) Radbruch

(d) Kant



107. Imperatyw kategoryczny Kanta zawiera się w następujących stwierdzeniach:

(a) powinniśmy postępować według takich reguł, co do których chcielibyśmy, żeby były powszechnie obowiązującym prawem

(b) nie powinniśmy postępować według takich reguł, co do których chcielibyśmy, żeby były powszechnie obowiązującym prawem

(c) powinniśmy postępować tak, by osiągnąć założony cel

(d) żadne z powyższych


108. Prawo wg L.L. Fullera powinno być:[ prawa musza byc dostatecznie ogólne, opublikowane, nie mogą działac wstecz, formułowane w sposób zrozumiały, nie moga być sprzeczne, ich przestrzeganie może być możliwe, muszą mieć pewną trwałość, musi być zgodność pomiędzy prawem ustanowionym a urzeczywistnionym]

(a) ogłoszone

(b) ogólne

(c) sprzeczne

(d) możliwe do przestrzegania zgodnie z zasadą imperatywu kategorycznego


109. Jakie warunki moralności prawa wskazywał L.L. Fuller:

(a) prawo powinno działać wstecz,

(b) prawo powinno być sformułowane w sposób zrozumiały,

(c) prawo nie powinno się często zmieniać,

(d) prawo nie powinno być ogólne.


110. Pojęcie prawa wg Johna Austina zakłada:

(a) że prawo istnieje, gdy występuje suweren de iure

(b) że prawo istnieje, gdy występuje suweren de facto

(c) że źródłem prawa jest fakt polityczny

(d) że prawo powinno być ściśle związane z moralnością


111. Reguły wtórne wg H. Harta:

(a) możemy podzielić na dwa typy,

(b) możemy podzielić na trzy typy

(c) reguła wtórna uznania określa, jakie reguły należą do systemu prawa, a jakie nie należą

(d) reguła wtórna rozstrzygania określa, w jaki sposób należy zmieniać reguły prawa


112. Jakie są główne założenia realizmu prawnego:

(a) prawo nie jest faktem

(b) prawo jest faktem

(c) prawo jest pewnym ideałem - normą

(d) prawo trzeba badać jako fakt


113. Najwybitniejszymi przedstawicielami realizmu amerykańskiego byli: [+ gray, ]

(a) O. Holmes

(b) J. Austin

(c) J. Frank

(d) K. N. Llewellyn


114. Według H. Kelsena system prawny może mieć postać systemu:

(a) mieszanego

(b) analogicznego

(c) statycznego

(d) dynamicznego


115. Wskaż autora tezy o "ustawowym bezprawiu i ponadustawowym prawie":

(a) Jürgen Habermas

(b) Niklas Luhmann

(c) Carl Schmitt

(d) Gustav Radbruch


116. Wskaż cechy pozytywizmu prawniczego:

(a) brak rozdziału prawa i moralności

(b) brak metody prawniczej

(c) prawo stanowione wynika z prawa naturalnego

(d) normy i reguły muszą być tworzone przez organ kompetentny


117. Rozumienie prawa jest kluczowym pojęciem dla:

(a) realizmu prawniczego

(b) pozytywizmu ustawowego

(c) hermeneutyki

(d) pozytywizmu prawniczego


118. Koncepcja ,,right answer” (jedynej poprawnej odpowiedzi) została opracowana przez:

(a) J. Rawlsa

(b) H.L.A.Harta

(c) R. Nozicka

(d) R. Dworkina


119. Według H. Kelsena powiązania między normami w systemie statycznym mają charakter:

(a) inferencyjny

(b) treściowy

(c) kompetencyjny

(d) logiczny


120. Odnosząc się do relacji prawa i moralności, H. Hart proponuje:

(a) pełny faktyczny rozdział prawa i moralności

(b) unifikację tych dwóch systemów normatywnych

(c) uwzględnienie przez prawo minimum treści prawa natury

(d) Hart w swoich rozważaniach nie podejmuje tego wątku


121. ,,Czystą naukę prawa”, opartą na założeniach kantyzmu i neokantyzmu, opracował:

(a) K. Fisher

(b) L. Petrażycki

(c) A. Peczenik

(d) H. Kelsen


122. Najsilniej w swojej teorii sferę bytu i powinności odróżnia:

(a) normatywizm H. Kelsena

(b) ekonomiczna analiza prawna

(c) hermeneutyka prawnicza

(d) teoria argumentacji prawniczej


123. L. Petrażycki jest:

(a) zaliczany ze swoim rozumieniem prawa do nurtu teorii prawa natury

(b) realistą prawnym

(c) przedstawicielem analitycznej filozofii prawa

(d) twórcą oryginalnej teorii argumentacji prawniczej


124. Realizm amerykański: [ruch czysto prawniczy, prawo nieustannie zmieniajace sie, będące dziełem sądów, prawo sposobem osiagania celow społecznych, musi być nieustannie zmieniane, oddzielenie od prawa jakie jest od jakie być powinno, nieprzydatność reguł prawnych,]

(a) jest ruchem czysto filozoficznym

(b) nie uznaje rozróżnienia bytu i powinności

(c) za prawo uznaje tylko,, prawo w działaniu”

(d) ujmuje prawo jako twór podlegający nieustannym zmianom


125. System prawa, w którym nie występuje żadna postać niezgodności norm, to system:

(a) zupełny

(b) hierarchiczny

(c) spójny

(d) otwarty


126. Norma najwyższa w systemie dynamicznym jest według H. Kelsena:

(a) normą o najwyższej wartości

(b) uznawana za bezpośrednio oczywistą [odnosi się do systemu dynamicznego]

(c) normą o czysto tetycznym charakterze

(d) normą czysto pomyślaną lub sfingowaną


127. Hierarchiczna koncepcja systemu prawa jest przyjmowana:

(a) w systemie prawa precedensowego

(b) w systemie prawa globalnego

(c) w systemie prawa stanowionego

(d) w systemie prawa zwyczajowego


128. Fundamentalne znaczenie dla nauki prawa mają pojęcia:

(a) prawa

(b) efektywności

(c) normy sankcjonowanej

(d) systemu prawa


129. System prawa stanowionego istnieje w:

(a) Anglii

(b) Australii

(c) Stanach Zjednoczonych

(d) Niemczech



130. System prawa precedensowego istnieje w:

(a) Anglii

(b) Polsce

(c) Francji

(d) Stanach Zjednoczonych



131. W systemie prawa stanowionego przyjmuje się założenie, że:

(a) prawo pozytywne i naturalne stanowią jedną całość

(b) obok prawa pozytywnego obowiązuje również prawo zwyczajowe

(c) źródłem obowiązującego prawa jest ustawa

(d) źródłem obowiązującego prawa są precedensy



132. System mieszany to system w którym:

(a) obowiązuje zarówno prawo pozytywne jak i naturalne

(b) obowiązują zarówno normy prawa stanowionego jak i precedensy

(c) system prawa stanowionego i system precedensów wzajemnie się uzupełnia

(d) istnieją równolegle dwa systemy obowiązującego prawa


133. System prawa krajowego jest częścią:

(a) systemu prawa naturalnego

(b) systemu prawa zwyczajowego

(c) systemu prawa globalnego

(d) żadna odpowiedź nie jest prawdziwa


134. Prawo globalne to:

(a) prawo powszechnie obowiązujące

(b) prawo europejskie

(c) prawo krajowe z elementami prawa europejskiego

(d) żadna odpowiedź nie jest prawdziwa



135. W sporze o metodę prawniczą istniały następujące stanowiska:

(a) nie istnieje żadna metoda prawnicza

(b) istnieje specyficzna tylko dla prawa metoda

(c) prawo korzysta wyłącznie z metod wypracowanych przez logikę formalną

(d) prawo korzysta z wielu metod wypracowanych przez inne nauki


136. Koncepcja sylogizmu prawniczego była przyjmowana przez:

(a) R. Dworkina

(b) kontynentalny pozytywizm prawniczy

(c) realizm prawny

(d) hermeneutykę prawniczą


137. Metodę formalno-dogmatyczną preferowali zwolennicy:

(a) pozytywizmu prawniczego

(b) prawa natury

(c) argumentacji prawniczej

(d) realizmu prawnego


138. O czystej metodzie normatywnej mówił:

(a) J. Austin

(b) H.L.A. Hart

(c) H. Kelsen

(d) R. Dworkin


139. Gdy idzie o modele kształcenia prawniczego to istnieje:

(a) Brukselska szkoła prawa

(b) Kontynentalna szkoła prawa

(c) Amerykańska szkoła prawa

(d) Skandynawska szkoła prawa


140. Kontynentalna szkoła prawa preferuje:

(a) badanie precedensów

(b) metodę formalno-dogmatyczną

(c) pozytywistyczny model nauki prawa

(d) hermeneutyczne ujęcie prawa


141. Amerykańska szkoła prawa preferuje: [ (a) i (b) związane z pozytywizmem.]

(a) sylogizm prawniczy

(b) czystą metodę normatywną

(c) metodę analizy konkretnych przypadków (case method)

(d) metodę hermeneutyczną


142. Koncepcje prawnonatralne zakładają że: [: (a) to na pewno hermeneutyka, (b) – teorie dyskursu, © - pozytywizm]

(a) prawo jest rezultatem procesu interpretacji

(b) prawo jest rezultatem dyskursu praktycznego

(c) prawo jest rezultatem stanowienia

(d) żadna odpowiedź nie jest prawdziwa


143. Dla zwolenników prawa natury prawo pozytywne jest:

(a) wywodzone ze standardów prawnych

(b) wywodzone z innych norm prawnych

(c) wywodzone z norm prawa natury

(d) wywodzone z powszechnie akceptowanych zwyczajów


144. Substancjalne koncepcje prawa natury głoszą że:

(a) normy prawa natury istnieją samoistnie

(b) normy prawa natury wywodzone są z innych norm

(c) normy prawa natury wywodzone są z pewnego rodzaju bytu

(d) normy prawa natury są wymyślane przez człowieka


145. Formalne koncepcje prawa natury głoszą że:

(a) źródłem obowiązywania prawa i moralności jest imperatyw kategoryczny

(b) źródłem moralności jest przeżycie psychiczne

(c) wyłączny źródłem istnienia norm moralnych jest Bóg

(d) normy moralne są rezultatem procesu rozumienia


146. Niepozytywistyczny charakter miały koncepcje:

(a) normatywizmu

(b) jurysprudencji pojęciowej

(c) R. Dworkina

(d) żadna odpowiedź nie jest prawdziwa


147. Który z wymienionych poglądów ma charakter niepozytywistyczny:

(a) realizm prawny

(b) normatywizm

(c) argumentacja prawnicza

(d) hermeneutyka prawnicza



148. Podział na „prawo w księgach” i „prawo w działaniu” został wprowadzony przez:

(a) H. Kelsena

(b) R. Dworkina

(c) realizm amerykański

(d) hermeneutykę prawniczą


149. O dyskursywnej naturze prawa była mowa w:

(a) pozytywizmie prawniczym

(b) koncepcji R. Dworkina

(c) szkole ekonomicznej analizy prawa

(d) teorii argumentacji prawniczej


150. Szczególne znaczenie pojęciu rozumienia nadawano w:

(a) pozytywizmie anglosaskim

(b) normatywizmie H. Kelsena

(c) teoriach dyskursu

(d) hermeneutyce prawniczej



151. W kwestii znaczenia normatywnego kognitywizm przyjmował że: [kognitywizm pozwalał przypisywać normom wartość prawdy lub fałszu.]

(a) normy są wypowiedziami znaczącymi

(b) normy znaczą to samo co zdania w sensie logicznym

(c) normy mają znaczenie analogiczne do zdań

(d) normy nic nie znaczą


152. W kwestii znaczenia normatywnego nonkognitywizm przyjmował że: [ nonkognitywizm zakładał, że normy odnoszą się do sfery powinności a nie bytu]

(a) normy dają się zredukować do realnie istniejącego bytu

(b) normy dają się zredukować do idealnie istniejącego bytu

(c) normy są emotywami

(d) normy mają pewne znaczenie analogiczne do zdań


153. Norma jest tworzona za pomocą operatora:

(a) nakazu

(b) zakazu

(c) stanowczej prośby

(d) zalecenia



154. Składnikiem trójelementowej koncepcji normy jest:

(a) dyspozycja

(b) optatyw

(c) hipoteza

(d) performatyw


155. Koncepcja norm sprzężonych zakłada istnienie:

(a) normy zakazującej

(b) normy sankcjonującej

(c) normy zezwalającej

(d) normy sankcjonowanej


156. Performatyw jest:

(a) prawdziwy lub fałszywy

(b) słuszny lub niesłuszny

(c) mądry lub głupi

(d) udany lub nieudany


157. Wykładnia dynamiczna była akceptowana w:

(a) pozytywizmie ustawowym

(b) normatywizmie H. Kelsena

(c) hermeneutyce prawniczej

(d) w amerykańskim realizmie prawniczym



158. Wykładnia klaryfikacyjna ma na celu:

(a) ustalenie szerszego kontekstu normatywnego

(b) rekonstrukcję określonej normy postępowania

(c) wybór najważniejszej spośród wartości

(d) ustaleniu znaczenia słów i zwrotów


159. Wykładnia derywacyjna to inaczej wykładnia:

(a) klaryfikacyjna

(b) formalno-dogmatyczna

(c) rekonstruująca normę postępowania

(d) opisowa


160. Normatywne teorie wykładni dzielą się na:

(a) teorie reguł pierwotnych i wtórnych

(b) teorie reguł i standardów

(c) teorie statyczne i dynamiczne

(d) teorie norm prawnych i moralnych


161. Według kryterium zakresu dzielimy wykładnię prawa na:

](a) językową

(b) systemową

(c) operatywna

(d) funkcjonalną


162. Dyrektywą II stopnia jest reguła:

(a) uznania

(b) lex posterior derogat priori

(c) lex specialis derogat legi generali

(d) zmiany


163. O bezpośrednim zastosowaniu logiki w interpretacji prawniczej mówiono w:

(a) hermeneutyce prawniczej

(b) realizmie amerykańskim

(c) analitycznej filozofii prawa

(d) koncepcji Dworkina


164. Można mówić o analizie:

(a) miękkiej

(b) twardej

(c) logicznej

(d) ekonomicznej



WYKŁADNIA JĘZYKOWA

dyrektywy wykładni ze względu na językowy charakter norm prawnych

Dyrektywy wykładni językowej:


1. Dyrektywa (domniemanie) języka potocznego

2. Dyrektywa (domniemanie) języka prawnego

3. Dyrektywa (domniemanie) języka specjalnego

KOLEJNOŚĆ ZASTOSOWANIA DYREKTYW (siła dyrektyw) – tzw. dyrektywy preferencji

I. Dyrektywa języka prawnego

II. Dyrektyw języka specjalnego

III. Dyrektyw języka potocznego

Tam, gdzie rozróżnień nie wprowadza sam prawodawca, tam nie wolno ich wprowadzać interpretatorowi.

4. Zakaz wykładni synonimicznej

Różnym wyrażeniom nie można nadawać tego samego znaczenia.

5. Zakaz wykładni homonimicznej

Takim samym zwrotom nie należy nadawać różnych znaczeń.

6. Zakaz wykładni per non est

Nie wolno interpretować przepisów prawa tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne.

W tej i nstaępnej dyrektywie założona jest racjonalność prawodawcy (por. poniżej).

7. Lege non distinguente nec nosttrum est distinguere

Tam, gdzie rozróżnień nie wprowadza sam prawodawca, tam nie wolno ich wprowadzać interpretatorowi.



WYKŁADNIA SYSTEMOWA

jest subsydiarna wobec wykładni językowej: wykładnię systemową stosujemy tylko gdy wynik wykładni językowej budzi wątpliwości

1. Zasady prawa

Wszystkie normy prawne powinny być interpretowane w sposób zgodny z zasadami prawa

2. Nakaz interpretacji prawa zgodnie z konstytucją

3. Nakaz interpretacji prawa zgodnie z normami prawa międzynarodowego

4. Nakaz respektowania hierarchii aktów normatywnych

5. Zakaz wykładni prawa prowadzącej do sprzeczności

Nie należy interpretować przepisów prawa w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami.

(a) sprzeczność formalna:

 jedna norma coś nakazuje, druga tego samego zakazuje (Np. „Idź spać” - „Nie wolno ci iść spać”) (Morawski: sprzeczne analitycznie)

 nie da się jednocześnie wykonać dyspozcji obu norm (np. „Bądź jutro rano o 8 w Katowicach” i „Bądź jutro rano o 8 w Paryżu) (Morawski: konfliktowe)

(b) sprzeczność (Morawski: niezgodność) prakseologiczna: wykonanie jednej z norm niweczy skutki wykonania drugiej normy (np. „Otwórz drzwi!” i „Zamknij drzwi!”)


Co robić w obliczu sprzeczności? Stosować reguły kolizyjne:

lex posterior derogat legi priori

lex superior derogat legi inferiori

lex specialis derogat legi generali

ALE:

lex posterior generalis non derogat legi priori speciali

6. Zakaza wykładni prowadzącej do luk

Nie wolno interpretować przepisów prawa w sposób prowadzący do luk.

Luki rzeczywite:

(a) techniczne - proceduralna niekompletność regulacji, która utrunia lub uniemożliwia podjęcie decyzji (np. stiwerdzenie, że jakiś organ będzie wybierany bez określenia procedury wyboru);

(b) swoiste – brak przepisów, które zgodnie z innymi przepisami powinny były zostać wydane, a których brak uniemożliwia podjęcie decyzji (np. brak rozporządzenia, które zgodnie z ustawą miało być wydane);

Luki pozorne (ocenne, aksjologiczne):

(a) contra legem – ocena, że jakaś materia jest uregulowana, a nie powinna być;

(b) extra legem – ocena, że jakaś materia nie jest uregulowana, a powinna być;

(c) intra legem – ocena, że jakaś materia uregulowana jest w sposób nieprecyzyjny, za pomocą norm „kauczukowych” rzeczywiste (techniczna, swoista)

7. Argumentum a rubrica

Przepisy prawne należy interpretować biorąc pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej i zewnętrznej aktu prawnego.



WYKŁADNIA FUNKCJONALNA

 subsydiarność wobec wykładni językowej i systemowej (por. uwagi do wykładni systemowej).

Dyrektywy wykładni funkcjonalnej:

1. Ratio legis

Interpretując przepisy prawne należy brać pod uwagę cel regulacji prawnej (ratio legis)

2. Moralność, słuszność, sprawiedliwość

Przy interpretacji przepisów prawa należy brać pod uwagę powszechnie akceptowane niormy moralne, zasady sprawiedliwości i słuszności.

3. Argument z konsekwencji

Intepretując normę, należy brać pod uwagę konsekwencje społeczne i ekonomiczne do jakich prowadzić będzie określona interpretacja i wybrać taką intepretację, która prowadzi do konsekwencji najbardziej korzystnych.

4. Argumentum ad absurdum

Należy odrzuci taką interpretację przepisu, która prowadzi do absurdalnych lub niemożliwych do zaakceptowania konsekwencji.

5. Wykładnia subiektywna i obiektywna

Subiektywna: Przepisy należy interpretować zgodnie z wolą historycznego prawodawcy.

Obiektywna: Przepisy należy interpretować zgodnie z wolą aktualnego prawodawcy.

6. Wykładnia komparatystyczna

W wykładni można uwzględniać zasady interpretacji podobnych przepisów w innych krajach.

7. Wykładnia statyczna i dynamiczna

To podział teorii (modeli) wykładni! Teorie statyczne dają pierwszeństwo wykładni językowej, teorie dynamiczne – funkcjonalnej. Model wykładni operatywnej omawiany przez nas jest modele statycznym (głównie w związku z subsydiarnością wykładni systemowej i funkcjonalnej. Jak zaznaczałem, w praktyce prawniczej nie stosuje się wykładni czysto statycznej – jest to coś pomiędzy wykładnią statyczną i dynamiczną.

To jest powiązane z problematyką reguł preferencji (dyrektyw preferencji, dyrektyw II stopnia). To reguły, które wskazują, w jaki sposób rozstrzygać konflikt pomiędzy dyrektywami wykładni (I stopnia). Teorie statyczne preferują wniki wykładni językowej, teorie dynamiczne formułują dyrektywy II stopnia, które preferują wyniki wykładni funkcjonalnej. Podobnie wykładnia subiektywna to sposób wykładni, w której preferowane są dyrektywy wykładni językowej, zaś obiektywna preferuje dyrektywy wykładni funkcjonalnej.




PODZIAŁY WYKŁADNI

(a) declarativa (deklaratywna), extensiva (rozszerzająca), restrictiva (zawężająca) – w zależności od tego, czy jest zgodna z rezultatami wykładni językowej, czy rozszerza jej wyniki, czy zawęża.

(b) ze wzglęu na moc obowiązującą:

autentyczna – dokonana przez organ, który wydał przepis

legalna – dokonana przez sąd ale wiążąca dla innych organów

operatywna – dokonywana w procesie stosowania prawa (sądy, urzędnicy)

doktrynalna – dokonywana przez przedstawicieli doktryny prawniczej


Materiały interpretacyjne – w procesie interpretacji prawa stosować można różne materiały pomocnicze:

1. Akty normatywne

2. Orzecznictwo sądowe

3. Materiały przygotowawcze (stenogramy sejmowe, uzasadnienia projektów ustaw)

4. Doktryna prawnicza (podręczniki, monografie, glosy, artykuły)

5. Teksty uchylonych aktów normatywnych i związane z nimi orzecznictwo

6. Materiały komparatystyczne

7. Wyniki ekspertyz naukowych i opinie biegłych

8. Wiedza specjalistyczna nieprawnicza

Wnioskowania prawnicze

argumentu a simile (per analogiam)

argumentum a contrario

Łatwo zauważyć, że rozumowanie a contrario stosuje się w tych samych sytuacjach, co per analogiam, ale zawsze prowdzi ono do przeciwnych rezultatów

Najogólniejsza zasada mówi, że rozumowanie przez analogię można stosować w prawie prywatnym, a a contrario w prawie karnym. Ale to tylko ogólna zasada: jak zawsze, można wyobrazić sobie wiele wyjątków.


argumentum a fortiori – to rozumowanie które przebiega w formie „Jeżeli A to tym bardziej B” i ma dwie podstawowe formy:

a minori ad maius – od mniejszego do większego: „Jeżeli zakazane jest mniej, to zakazane jest więcej”

a maiori ad minus – od większego do mniejszego: „Jeżeli wolno więcej, to tym bardziej wolno mniej”

UWAGA! Trzeba pamiętać, że rozumowanie a minori ad maius stosujemy do norm zakazujących, a rozumowanie a maiori ad minus do norm dozwalających.

dyrektywa instrumentalnego nakazu: jeśli obowiązuje określona norma, to nakazane jest czynienie wszystkiego, co prowadzi (przyczynowo) do osiągnięcia celu nakazywanego przez normę

dyrektywa instrumentalnego zakazu: jeśli obowiązuje określona norma, to zakazane jest czynienie czegokolwiek, co przyczynowo wykluczałoby realizację tej normy

domniemania interpretacyjne: to reguły nakazujące przyjęcie pewnej tezy w procesie interpretacji prawa, chyba że udowodniona została teza przeciwna; domniemania interpretacyjne przenoszą więc ciężar dowodu

 wśród domniemań interpretacyjnych wymienić należy:

 domniemanie języka prawnego

 domniemanie języka specjalnego

 domniemanie języka potocznego

 domniemanie zgodności norm z konstytucją

 domniemanie racjonalności prawodawcy (i domniemania zeń wynikające – por. racjonalność prawodawcy powyżej)

 domniemania interpretacyjne odróżniać należy od:

 domniemań prawnych (wzruszalnych i niewzruszalnych)

 domniemań faktycznych

Wykop

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Copyright – 1999-2017 INTERIA.PL , wszystkie prawa zastrzeżone.