Ostatnio: 21.11.2017

Darmowe galerie dla serwisów aukcyjnych

Nawojka - pierwsza polska studentka

Nawojka to na wpół legendarna postać uchodząca za pierwszą polską studentkę, a zarazem nauczycielkę. Według łacińskiego tłumaczenia Nawojka to „osoba, która się nie poddaje”.


aaaa




Średniowieczne uniwersytety, w tym również krakowski, wykluczały kobiety z grona studentów. Czyn, na jaki odważyła się żądna wiedzy dziewczyna, był pogwałceniem wszystkich reguł i praw, zwyczajów i tradycji; był to czyn wbrew wszystkiemu, czego oczekiwano w tamtych czasach od dziewcząt. Było to przestępstwo, za które groził najwyższy wymiar kary - śmierć przez spalenie na stosie. Nie widząc innej możliwości, Nawojka posunęła się do podstępu. Przywdziała męski strój, zaczęła nosić męską fryzurę - dzięki temu udało jej się wszystkich nabrać i rozpocząć studia.

Tradycja powiada, iż Nawojka przybyła do Krakowa z Wielkopolski. Przypuszcza się, że ojciec dziewczyny był rektorem szkoły parafialnej. Inne źródła podają, że pochodziła z Dobrzynia i była córką miejscowego burmistrza. Pod okiem ojca kształciła się, posiadła umiejętność czytania i pisania biegle po łacinie.

Wedle jednych źródeł w 1414 roku (wedle innych w 1407) rozpoczęła studia w Akademii Krakowskiej jako piętnastoletni Jakub (lub Andrzej) syn Dominika z Gniezna. Ojciec zapewne odpowiednio ją uposażył, dzięki czemu przybywając do Krakowa na studia mogła sobie pozwolić na wynajem własnego, osobnego pokoju w bursie lub na stancji.

Żak Jakub (lub Andrzej) uczył się pilnie i zdawał egzaminy. Po trzech latach studiów przygotował się do złożenia końcowych egzaminów bakalarskich. Wtedy został zdemaskowany przez syna wójta z Gniezna, rozpoczynającego w tym czasie naukę w Akademii Krakowskiej. Na uniwersytecie wybuchł skandal. Nad Nawojką zebrał się sąd rektorski. Na pytanie biskupa: „Czemu dopuściła się tak strasznego grzechu?” - odrzekła: ”Z miłości do nauki.” Odważne wyznanie i fakt, iż była pilną studentką (studentem) o nieposzlakowanej opinii sprawiły, że wyrok nie był tak surowy, jak nakazywało prawo. Karę śmierci w drodze łaski złagodzono i skazano ją na dożywotnią pokutę w klasztorze. Do końca życia uczyła mniszki sztuki czytania i pisania.

Istnieje też wersja, według której Nawojka uzyskała stopień bakałarza i otrzymała uni­wersytecką togę. Paradowała w niej po Krakowie akurat w Poniedziałek Wielkanoc­ny. Zdemaskowana została podczas polewania się wodą. Niektórzy opowiadają, że student zachorował i w trakcie badania przywołany medyk odkrył tajemnicę; inne źródła wspominają, że studentowi temu zaproponowano służbę u jednego z profesorów, a wtedy obowiązkiem takiego służącego było uczęszczanie z mistrzem do publicznej łaźni.

Historię Nawojki relacjonuje Martin z Leibitz, przeor zakonu benedyktynów.

Ziarnem prawdy w legendzie jest modlitew­nik, przy pomocy którego modliła się królowa Jadwiga. Wiemy, że ten nieistniejący już dziś XV-wieczny rękopis został napisany przez kobietę o imieniu Nawojka. I była to modlitwa pokutna.

Imię Nawojki nosi powstały w 1929 roku pierwszy żeński akademik Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Źródła:

http://www.if.uj.edu.pl/Foton/103/pdf/13%20nawojka.pdf

http://pl.wikipedia.org/wiki/Nawojka

http://www.uniwersytetdzieci.pl/clubs/showselectedarticle/8303

http://miastolipno.pl/niepospolici-ludzie,nawojka.html

http://kultura.wiara.pl/doc/997396.Z-warownego-grodu/2

http://nieciodziennik.pl/2010/01/historia-legendarnej-studentki/

Wykop

Korzystanie z serwisu oznacza akceptację Regulaminu. Copyright – 1999-2017 INTERIA.PL , wszystkie prawa zastrzeżone.